Het Tilburgse kunstenaarscollectief Tilburg Cowboys was de afgelopen week in Johannesburg. De cowboys werkten daar samen met lokale kunstenaars aan een aantal projecten. Zo exposeerden ze foto’s die vorig jaar op Festival Mundial zijn gemaakt en schreven lokale kinderen en gevangenen hun eigen boek in het kader van ‘Book To Be.’
Book to be
Een ‘book to be’ is een boek waarvan de schrijver een flaptekst en cover ontwerpt. Die kaft komt om een stapel lege pagina’s, waardoor er een echt boek ontstaat. In de boeken zitten antwoordkaarten. Geïnteresseerden kunnen die via de cowboys naar de schrijver sturen om hem of haar aan te sporen het boek helemaal te schrijven.
Één van de aangrijpendste flapteksten werd geschreven door de veertienjarige Phido Makwala (links op foto, met roze boek). Ze schetst een triest beeld van een ‘een stad waar jongens alleen maar met je naar bed willen en daarbij geen condoom willen gebruiken. Als je ze dan vertelt dat je zwanger bent rennen ze weg voor hun verantwoordelijkheid. Je eindigt op straat, bedelend voor geld om eten te kunnen kopen voor de baby.’
Veilige haven
In de Keleketla-bibliotheek in downtown Johannesburg mochten de dolblije kinderen uit de buurt hun zelfgeschreven boeken in ontvangst nemen. De bibliotheek is opgezet door de lokale kunstenaars waarmee de Tilburg Cowboys samenwerken. Volgens cowboy Sander van Bussel is dat heel bijzonder. “Midden in één van de gevaarlijkste buurten van Johannesburg is Keleketla een veilige haven voor de kinderen uit de omgeving. Ze kunnen boeken lezen en workshops volgen, in plaats van dat ze rondhangen op straat.” De bibliotheek draait volledig op vrijwilligers en ontleent haar bestaansrecht aan donaties van organisaties en particulieren.
“Ek es jou in ‘n swart vel”
Één van de jonge kunstenaars van Keleketla is rapper Quaz. Samen met cowboy Hans d’Oliviat maakte hij een hiphopnummer in het Nederlands en Afrikaans. “Ek es jou in ‘n swart vel”, rapt Quaz over de overeenkomsten en verschillen tussen Nederlanders en Zuid-Afrikanen.
Gevangenis
De cowboys gingen voor Book To Be ook op bezoek in de Krugersdorp-gevangenis. “Veel van de gevangenen daar schreven over hun eigen verleden. Verhalen over moorden, berovingen en andere heftige dingen. Ze hebben normaal vrijwel geen contact met de buitenwereld en zagen dit als een kans om misschien wel beroemd te worden”, aldus cowboy van Bussel. Het Book To Be-project gaat de komende tijd verder in Nederland en de bedoeling is dat de verhalen in de toekomst ook online terug te lezen zijn.
